Fiofanana momba ny fanamarinam-baovao
- Description
- FAQ
- Examens
- Note
Manoloana ny hafainganan’ny fiparitahan’ny vaovao sy ny fivoaran’ny tontolon’ny serasera amin’izao vanim-potoana izao, dia zava-dehibe indrindra ny mampita fitaovana mahomby ho an’ireo olompirenena sy mpanao gazety ary ireo matihanina amin’ny fampitam-baovao, mba hahafahan’izy ireo manamarina ny zava-misy. Ity fiofanana momba ny fanamarinam-baovao ity dia novolavolaina manokana hanampy antsika haharaka izay fivoarana izay ka hanamafy ny fomba fikarohana sy fizaràna vaovao azo antoka. Manolotra fampianarana mivoatra miandalana ity fiofanana ity, hita ao avokoa na fahaiza-mandalina, na fanehoana fomba fiasa matihanina amin’ny asa fanaovan-gazety, na fampiharana. Izany dia natao ho fampitaovana ireo mpiofana mba hahay hitily, handalina, hanamarina ary hikaroka ny toe-javatra niaingan’ireo vaovao mampiahiahy na mamitaka. Miorina amina tranga tena nisy sy fitaovana ankatoavin’ireo manampahaizana ity fiofanana ity ka ahafahana mitrandraka fahaiza-manao azo ampiharina amina toe-javatra samihafa na ho an’ny mpanao gazety izany na ho an’ny andavanandrom-piainan’ny olompirenena.
Fahaiza-manao azo tsapain-tanana entina manamarina vaovao
Ireto avy ireo fahaiza-manao ho azon’ireo mpanaraka ity fiofanana feno ity :
✔️ Fahatakarana ny fomba fitrangan’ny vaovao diso, amin’ny alalan’ny fitiliana ny endrika isehoany, ny fomba firafiny, ny tanjona ao ambadika ary ny fiantraikany eo amin’ny fiarahamonina ;
✔️ Fahaiza-mandalina tsara rafitra, ahafahana mitily ireo fitongilanana ara-tsaina (biais cognitifs), manontany ireo loharanom-baovao, ary manamafy ny fahamalinana ao anatin’ny tontolon’ny haino vaky jery izay feno loatra.
✔️ Fahaizana manavaka ny zava-misy sy ny hevitra manokana sy ny vinavina ary ny tantara nahodikodina ahafahana mikendry amin’ny fomba mahomby ireo vaovao azo hamarinina.
✔️ Fahaizana mampihatra ireo teknika hentitra amin’ny fanamarinana, miainga amina fomba fiasa matihanina amin’ny « fact-checking » izay manaraka ny fenitra iraisam-pirenena.
✔️ Fahaizana mitily ireo singa voalohany famantarana ny vaovao diso, miainga amin’ireo mason-tsivana samihafa toy ny loharano, ny votoaty na ny endrika isehoany. Fahaizana manombana ny fahamarinan’ireo fanehoana an-tsary, izany hoe sary sy horonan-tsary, amin’ny alalan’ny fampiasana ireo fitaovana fanaovana « recherche inversée », « géolocalisation » na famantarana ny toerana nangalàna ny sary sy « analyse d’authenticité » na fandalinana ny maha tena izy azy na tsia.
✔️ Fanamafisana ny anjara asany amin’ny maha mpisehatra tomponandraikitra amin’ny fampitam-baovao azy, amin’ny alalan’ny fampidirana ny fahazarana manamarina vaovao ao anatin’ny fampiasany ny nomerika amin’ny andavanandro sy/na amin’ny asany amin’ny maha mpanao gazety azy.
Natao ho an’iza ity fiofanana ity ?
Natao ho an’ny olona rehetra miatrika ny fiparitahan’ny vaovao amin’ny sehatra nomerika ity fiofanana ity, izany hoe :
- Ireo matihanina amin’ny fampitam-baovao : mpanao gazety sy mpanentana,
- Ireo mpisehatra amin’ny fampiofanana amin’ny asa fanaovan-gazety sy ny serasera (mpiofana sy mampiofana)
- Ireo mpisehatra amin’ny fiarahamonim-pirenena na mpitolona mirotsaka amin’ny ady amin’ny vaovao diso.
Ahoana no fizotry ny fiofanana ?
Ahitana fizarana 10 mifameno ny fiofanana, izay manambatra ny :
- Famelabelarana ara-kevitra mazava (théorie) ahafahafana mahatakatra ireo foto-kevitra,
- Fandalinana tranga manokana teto an-toerana na tany ivelany entina manazava bebe kokoa ireo lokanady (enjeux),
- Fitaovana azo ampiharina avy hatrany amin’ny fandalinana, fitiliana ary fanamarinana,
- Fampiharana sy fanazaran-tena entina manome vahana ny fianarana amin’ny alalan’ny fanatanterahana.
Manaraka fivoarana ara-pedagojika mirindra ireo fizarana ireo : manomboka amin’ny fahatakarana tsara ny fomba fisehon’ilay tranga, hatramin’ny fahazoana fahazarana azo tsapain-tanana amin’ny fanoherana ny vaovao diso amin’ny endriny rehetra.
- ireo matihanina amin’ny fampitam-baovao
•Mpanao gazety
•Mpanentana
- Ireo mpisehatra amin’ny fampiofanana amin’ny asa fanaovan-gazety sy ny serasera
•Mpianatra
•Mpampiofana
- Ireo mpisehatra amin’ny fiarahamonim-pirenena na ireo mpitolona misehatra amin’ny ady amin’ny vaovao diso
-Dingana 1 : Fisoratana anarana amin’ny maha mpampiasa (utilisateur)
-Dingana 2 : Fanomezana ny mombamomba ny tena manokana
Hamarino ny fomba fanoratra ny anaranao mandritra ny fisoratana anarana satria araka izay voasoratra ao no hiseho eo amin’ny mari-pankasitrahana (certificat) amin’ny farany.
- Toko folo (10) : tondroin’ny laharana 1,2,3,…
- Lohahevitra valo ambin’ny folo (18) : izay tondroin’ny laharana: A,B,C,…
- Lesona efatra amby enim-polo (64) : izay tondrin’ny laharana i,ii,iii,…
Mivoatra miandalana ireo toko : mba ahafahana miditra amin’ny lesona manaraka, dia tsy maintsy vita ny lesona teo aloha ary voavaly ny fanontaniana manelanelana (quizz intermédiaire) mifandraika amin’izany.
- Afaka manaraka izany araka ny hafainganam-pandeha mety aminao ianao, izay mifanaraka amin’ny fanadaharam-potoanao. Novolavolaina hifanaraka amin’ny zava-misy iainan’ireo matihanina amin’ny fampitam-baovao izay matetika tery ara-potoana mantsy ny fiofanana. Na izany aza anefa dia misy ireo fepetra tsy maintsy hajaina araka izay hazavaina etsy ambany.
- Fepetra : aorian’ny ora 1 tsy niasana dia hikatona ho azy ny seha-piofanana noho ny antony ara-piarovana. Aorian’ny telo volana tsy fampiasana na tsy fanokafana ny seha-piofanana dia ho fafana ny dingana rehetra efa vita ka tsy maintsy mamerina ny fiofanana hatramin’ny voalohany ilay mpiofana.
- Arakaraka ny firosoanao amin’ny fiofanana dia mety hahavoaray hafatra fampahafantarana sy torolàlana ianao.
Misy ireo fitaovana omena ho tari-dalàna fotsiny. Amporisihana ianareo haka azy ireo sy hampifanaraka azy amin’ny filànareo manokana ary hampivoatra azy araka ny traikefa azonareo miandalana.
Aorian’ny fiofanana dia misy fanombanana farany izay ahafahana mandrefy sy manamarina ny fahaiza-manao azonao. Mila mahazo salanisa 80% farafahakeliny, na hoe manome valiny marina miisa 40 amin'ireo fanontaniana 49 napetraka, izay vao mahazo ny mari-pankasitrahana na ny “certificat”.
Raha toa ka tsy nahomby ianao dia afaka mamerina ny fanombanana. Tsy voafetra ny isan’ny andrana azo atao ahazoana izany.
- Vita tsara daholo ireo lohahevitra rehetra,
- Nahomby tamin’ny fanadinana farany.
Voamarina avokoa ny mari-pankasitrahana tsirairay ary mbola azo hamarinina amin’ny alalan’ny “QR Code” na ny fanamarinana ny laharam-pamantarana tokana (vérification de l’identifiant unique) amin’ny seha-piofanana an-jotra. Jereo ny torolàlana hamantaranao ny dingana rehetra arahina ahazoana ny mari-pankasitrahana na ny “certificat”.
- solosaina raikitra (ordinateur de bureau) na “portable” (izay amporisihana kokoa mba ahazoana vokatra tsara indrindra),
- “tablette”,
- “smartphone”.
Mila aterineto vao afaka mijery ny votoatin’ny fiofanana.
Noraisinay am-piheverana ihany koa ny toe-java-misy eto Madagasikara dia ny halafosan’ny “forfaits data” na ny aterineto. Noho izany dia niniana natao soratra ny ampahany betsaka indrindra amin’ny fiofanana, izay tsy mandany “données” kokoa, mba hanamoràna ny fisitrahana izany na dia amin’ny alalan’ny enti-manana voafetra aza.
-
2
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA 1Mizara roa ito lohahevitra voalohany ito : (1) Ireo sokajy samihafa ny vaovao diso , (2) Ny faritry ny tontolon'ny vaovao diso na "écosystème de l'infox".
-
3
A. IREO SOKAJY SAMIHAFA AMIN’NY VAOVAO DISO
-
4
i. Ny "MDM" : Mésinformation, Désinformation, Malinformation
Amin'ny fomba fiteny mahazatra, ny hoe "vaovao diso" dia matetika atambatra ao anatin’ny hoe "désinformation" amin’ny teny frantsay izay mahafaoka ny tsaho, ny vaovao diso tanteraka (fake news), ny fanadroadroana na vazivazy (canulars), ny petra-kevitra mitoroka fisiana tetika miafina (théorie du complot), ary amin'ny ankapobeny, izay vaovao rehetra misy lainga. Kanefa misy sokajy maro ny vaovao tsy marina, ary samy hafa izy ireny arakaraka ny fikasan’ny namorona azy, ny fomba fielezany, ary ny fiantraikany. Ireo manam-pahaizana manokana momba ny fikirakiràna vaovao dia manavaka sokajy telo lehibe: ny " vaovao diso tsy nahy " na “mésinformation”, ny " vaovao niniana nodisoana " na “désinformation”, ary ny " vaovao nahodikodina " na “malinformation”. Ireo telo ireo dia matetika fantatra amin'ny alalan'ny fanafohezana hoe "MDM" (Mésinformation - Désinformation - Malinformation).
-
5
ii. Ireo karazana vaovao diso
-
6
iii. Inona no atao hoe fampielezan-kevitra ?
-
7
iv. Inona no atao hoe petra-kevitra mitoroka fisiana tetika miafina na “théorie du complot” ?
-
8
Tombàno ny fahalalanao momba ireo sokajy samihafa amin’ny vaovao diso. -
9
Ny firafitry ny tontolon’ny vaovao diso na « ecosysteme de l’infox »
-
10
Vitanao ve ny mamantatra ny toerana misy anao ao anatin’ny tontolon’ny fampahalalana vaovao ?
-
11
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA-2
Ity lohahevitra lehibe faharoa ity dia mizara teboka roa : (1) Ny maha zava-dehibe ny "tranga tena nisy marina", (2) Ny lanjan’ny fanamarinam-baovao na "fact-checking" ho an’ny mpanao gazety amin’ny vanim-potoana nomerika.
-
12
A - NAHOANA NO ZAVA-DEHIBE NY ZAVA-MISY MARINA ?
Ito fizarana voalohany ito dia manazava ny maha zava-dehibe ny fisitrahan'ny olom-pirenena vaovao azo itokisana mba hahafahany mandray fanapahan-kevitra voalanjalanja.
-
13
i. Ilay tranga nahazo an’i « Khaël », entina hahatakarana ny maha zava-dehibe ny zava- nisy na ny « faits »
Ny vaovao tsy voamarina na mamitaka dia mety hiteraka voka-dratsy lehibe, ary mety hampidi-doza ny ain’olona mihitsy aza. Ao anatin'ity fizarana ity dia hijery tranga manokana isika : ny famonoana an’i Tahiana, izay nitranga tao Toamasina tamin’ny 4 martsa 2025.
-
14
ii. Inona ny anjara asan’ny vaovao (na ny vaovao diso) amin’ny fandraisan’ny tsirairay fanapahan-kevitra ?
Ity fizarana ity dia mandinika ny voka-dratsy ateraky ny vaovao diso amin’ny fihetsika sy ny fanapahan-kevitry ny olona eo anivon’ny fiarahamonina. Mampahatsiahy antsika hatrany fa zava-dehibe ny fananana saina mitsikera sy ny fanamarinana hentitra ny zava-misy, indrindra ho an’ny mpanao gazety, satria ho an'ny be sy ny maro dia loharanom-baovao azo itokisana izy ireo.
-
15
Azonao ve ny fiantraikan’ny vaovao diso ?
-
16
NY FANAMARINAM-BAOVAO: FITAOVANA TSY AZO IHODIVIRANA HO AN’NY MPANAO GAZETY AMIN’IZAO VANIM-POTOANAN’NY NOMERIKA IZAO
-
17
i. Ny fivoaran’ny anjara asan’ny mpanao gazety
Ity fizarana ity dia manazava ny fanamby atrehan’ny mpanao gazety amin’ny vanim-potoana nomerika. Ankoatra ny fanajana ny fenitra matihanina sy ny etika, dia tsy maintsy miatrika ny hafainganam-pandehan’ny vaovao miely amin’ny tambajotra sosialy, ny fitomboan’ny loharanom-baovao tsy matihanina. Manoloana izany, mitombo hatrany ny filàna ny fanamarinam-baovao.
-
18
ii. Ny fanamarinam-baovao sy ny foto-kevitra iorenan’izany
Ho hitantsika ao anatin’ity fizarana manaraka ity fa iray amin’ireo andry fototry ny asa fanaovan-gazety ny 'fact-checking' na ny fanamarinam-baovao, indrindra amin’izao vanim-potoana itomboan’ny fiparitahan’ny vaovao tsy marina izao.
-
19
Inona no voarainao momba ny lokanadin’ny fanamarinam-baovao ?
-
20
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA-3
Teboka roa lehibe no mandrafitra ito sokajy manaraka ito : 1) Famaritana (2) Fomba hanavahana ny zava-nisy na "fait".
-
21
A. Famaritana samihafa
Ito fizarana voalohany ito dia mifantoka amin'ny fanavahana ny atao hoe "zava-nisy" na "fait", ny hevitra manokana na ny "opinion" ary ny vinavina na ny "prédiction".
-
22
Hainao ve ny manavaka ny zava-nisy sy ny hevitra manokana ?
-
23
B. Mampiasa ny « factomètre » mba mora hanavahana kokoa ny zava-nisy sy ny hevitra manokana
Ity fizarana manaraka ity dia mampahafantatra ny “Factomètre”, fitaovana novolavolain’ny ONG CID hanampy amin’ny fanavahana ny zava-nisy sy ny hevitra manokana.
-
24
Refeso ny fahaizanao manavaka ny zava-nisy sy ny hevitra manokana !
-
25
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA-4
Mifantoka amin’ny teboka roa lehibe ito lohahevitra manaraka ito : (1) Ny maha-zava-dehibe ny fahaiza-mandinika (2) Ireo vela-pandrika sy zavatra tokony hitandremana.
-
26
A. Ny maha zava-dehibe ny fahaizana mandinika
Eo anatrehan’ny fikorianan’ny vaovao tsy an-kijanona, dia tena ilaina ny fahaizana mandinika. Izany no manampy ireo matihanina amin’ny fampahalalam-baovao ho lasa mpisehatra tompon’andraikitra, ka afaka mampita vaovao marina sy voalanjalanja.
-
27
i. Inona no atao hoe “esprit critique” na fahaiza-mandinika ?
Inona no maha zava-dehibe ny fahaiza-mandanjalanja sy ny fandinihana lalina eo am-panamarinana vaovao iray? Hisy ohatra mivaingana hoentina ato amin’ity fizarana ity mba hamporisihana antsika hiato kely, handinika ny zava-misy, ary hanavaka tsara ny porofo mivaingana sy ny fitantarana miaro fihetseham-po.
-
28
ii. Ny fomba famindra manadihady manoloana vaovao iray
Ity fizarana ity dia manolotra fitsipika folo fototra entina hampivelarana ny fahaiza-mandanjalanja sy ny fandinihana lalina eo am-panamarinam-baovao. Ireo fitsipika ireo dia miorina tanteraka amin’ny traikefan'ny ekipan’ny desk 'WHAT THE FACT'.
-
29
Andramo ampiharina ny fahaiza-mandinika any anatinao !
-
30
B. Ireo zavatra mila fitandremana manokana
-
31
i. Ny fitongilanana ara-tsaina na "biais cognitifs"
Ity fizarana ity dia manazava ny atao hoe fitongilanana ara-tsaina ary mampiseho ny fiantraikan’izany amin’ny fomba andraisantsika sy andikantsika ny vaovao.
-
32
ii. Ny faribolana sivana na "bulles de filtres"
Ho hitantsika ato amin’ity fizarana ity ny fomba fiasan’ny faribolana sivana (bulle de filtre) sy ny efitra manako na "chambre d’écho". Ny algorithme amin’ny tambajotra sosialy dia matetika mampiseho votoaty mitovitovy amin’ny zavatra efa inoantsika, ka manidy antsika ao anatin’ny fomba fijery iray. Izany anefa dia mety hampitombo ny fielezan’ny vaovao mitongilana na diso.
-
33
iii. Ny fahasamihafàna eo amin'ny fomba fiasa araka ny asa fanaovan-gazety sy ny asa fanamarinam-baovao
Ity fizarana ity dia mampitaha fomba fijery roa amin’ny fikarakarana ny vaovao : ny an’ny mpanao gazety mahazatra, izay mitatitra araka izay voalaza ny fanambarana, ary ny an’ny mpanao fanamarinam-baovao na "fact-checking", izay mametra-panontaniana, manamarina ary mamerina mametraka ny vaovao ao anatin'ny odidina nisy azy.
-
34
Azonao tsara ve ireo vela-pandriky ny saina ?
-
35
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA-5
Ito lohahevitra manaraka ito dia mifantoka amin'ny fandalinana ny fanontaniana : “Ahoana no hamantarana vaovao mampiahiahy ?”
-
36
A. JERENA MANOKANA IREO FAMATARANA FAMPITANDREMANA
Inona avy ireo famantarana tokony hanaitra ny saintsika mba hahafantarana haingana raha azo itokisana na tsia ny vaovao iray ?
-
37
B. ASIANA LAHARAM-PAHAMEHANA IREO VAOVAO HOHAMARININA
Ity fizarana ity dia manazava ny fomba isafidianan’ireo mpanamarina vaovao na "fact-checker" izay vaovao tokony hojerena maika indrindra. Fitaovana iray no ampiasain'i WHAT THE FACT afahana mandrefy ny mety ho fiantrakan'ny vaovao diso iray.
-
38
D. TOMBANANA NY FAHAFAHANA MANATANTERAKA IREO DINGANA FANAMARINANA
Ity fizarana ity dia mampahatsiahy fa alohan'ny hanamarinana vaovao iray, na dia maika aza izany, dia tsy maintsy jerena aloha ireto zavatra ireto : - Ny fotoana, ny loharanom-baovao, nafahasarotan'ilay lohahevitra, ny fitaovana eo am-pelatanana - vao manomboka ny asa.
-
39
Ampiaro ny fahaizanao mitily vaovao diso
-
40
FAMPIDIRANA LOHAHEVITRA FAHA-6
Mizara roa mazava ny lesona hianarantsika ato amin'ity lohahevitra ity : (1) Ireo dingana lehibe arahina amin'ny fanamarinam-baovao; (2) Ny teknika ampiasaina arakaraka ny karazana vaovao hohamarinina
-
41
A. IREO DINGANA FOTOTRA ENINA (6) AMIN’NY FANAMARINAM-BAOVAO
Ity fizarana ity dia mamelabelatra ireo dingana tsy maintsy arahina amin'ny fanamarinam-baovao: ny fomba fiasa hikatsahana ny marina fototrin'ny asa fanaovan-gazety.
-
42
i. Dingana voalohany : Mametraka fanontaniana fototra
Ny dingana voalohany amin'ny fanamarinam-baovao dia ny fametrahana fanontaniana fototra mazava tsara mba handaminana ny asa, hitarihana ny fikarohana, ary hitondrana famakafakana voalanjalanja
-
43
ii. Dingana faharoa : Manao lisitr'ireo loharanom-baovao mifanaraka amin'ny lohahevitra
Ity fizarana manaraka ity dia manasongadina ny maha zava-dehibe ny fifidianana loharano azo itokisana sy maro karazana.
-
44
iii. Dingana fahatelo : Fanangonana ireo antotan-kevitra
Ity fizarana ity dia manindry hatrany fa tsy maintsy mailo sy mahay mandinika tsara rehefa manangona vaovao: mandinika lalina, manamarina ny sary sy ny horonan-tsary, ary mitady loharano azo itokisana.
-
45
iv. Dingana faha efatra : fampitahana ireo loharanom-baovao
Ity dingana ity dia mifantoka amin'ny fampitahana sy ny fandinihana ny vaovao rehetra azo: jerena tsara raha mifanaraka izy ireo, tadiavina raha misy zavatra mifanohitra, ary raha ilaina dia averina hadihadina tsara ny loharano niaviany.
-
46
Ny lalana diavin'ny "fact-checker" : voafehinao ve ireo dingana fototra ?
-
47
B. TEKNIKA FAMPIASA MANOKANA ARAKARAKA NY KARAZANA MDM
Hampahatsiahivina ato amin'ity fizarana ity fa maro karazana ny endriky ny vaovao diso. Miankina amin'ny karazan'ilay vaovao ny paika ampiasaina hanamarinana izany.
-
48
i. Manamarina fanambarana nataon'ny olo-malaza / na fijoroana vavolombelona
Ireo fanambarana, indrindra ny eo amin’ny sehatra politika, dia mitaky fanamarinana hentitra: fitadiavana ny loharano niaviany voalohany, fanazavana ny tiana holazaina amin’ireo teny nampiasaina, ary fandanjana ny fahamarinan’ireo porofo naroso. Izany rehetra izany dia natao hisorohana ny fifandisoan-kevitra na ny fanodinkodinana ny marina.
-
49
ii. Mampiharihary fanodikodinana lahateny
Manana anjara toerana lehibe eo amin’ny fanamarinam-baovao ny fitadiavana ny fototry ny kabary niaviany, ny fampitahana ireo loharano isan-karazany, ary ny fitiliana amim-pahamailoana ireo sary sy feo.
-
50
iii. Mandalina ny fahamarinan’ny filazana fanambarana (attribut)
Ity lesona ity dia manasongadina ny maha-zava-dehibe ny fanamarinana hentitra ireo teny lazaina fa nambaran’ny olo-malaza na andrim-panjakana. Tafiditra amin’izany ny fampitahana loharanom-baovao, ny fandinihana ny fomba fiteny nampiasaina, ary ny fifandraisana mivantana amin’ny tompon’ny teny, mba hamantarana ireo teny izay mety namboarina.
-
51
iv. “Debunking” sary na raki-tsary ampiasaina ivelan'ny zava-nisy niandohany na novolavolaina tanteraka tao anaty tambajotran-tserasera
Ankoatra ny lahatsoratra, dia manana anjara toerana lehibe ihany koa ny fanamarinana ny niavian’ny sary sy ny lahatsary, ary indrindra ny kabary miaraka amin’ireny. Mba hanamorana izany asa izany, dia azo ampiasaina maimaim-poana ireo fitaovana fitiliana loharano misokatra (OSINT), izay ahafahana mandinika ny angon-drakitra miafina (métadonnées) sy manao fampitahana isan-karazany
-
52
Mahomby ve ny fomba fiasa ampiharinao isaky ny tranga manokana ?
-
53
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA 7
-
54
A. NY “OSINT” SY IREO FITAOVANA “INVID & WEVERIFY”
-
55
Inona no voarainao mahakasika ny OSINT ?
-
56
B. FOMBA FAMANTARANA RAHA NAMPIASAINA IVELAN’NY TOE-JAVATRA NIAINGANY NY SARY IRAY: “RECHERCHE D’IMAGE INVERSÉE”
-
57
i. Ny fanaovana “recherche d’image inversée” na fitadiavana sary mitovy amin’ny alalan’ny INVID & Weverify
-
58
ii. Ny fanaovana « recherche d’image inversée » amin’ny alalan’ny tranokalan’ny Google (mampiasa « navigateur » hafa ankoatra ny Chrome)
-
59
iii. Ny fanaovana « recherche d’image inversée » amin’ny Facebook
-
60
iv. Ny fanaovana « recherche d’image inversée » amin’ny Google Chrome (amin’ny Smartphone sy amin’ny solosaina)
-
61
v. Fandalinana ireo valim-pikarohana avy amin’ny « recherche d’image inversée »
-
62
Inona no voarainao momba ny fampiasana sary ivelan’ny toe-javatra niaviany ?
-
63
D. FANAMARINANA FA TSY NAHODIKODINA NA NAMBOAMBOARINA ILAY SARY : ANALYSE « MÉDICO LÉGALE » DE L’IMAGE.
-
64
i. Fahalalana ankapobeny momba ny « Analyse médico-légale d’une image »
-
65
ii. Fomba fanaovana « Analyse Forensique d’image » amin’ny INVID & WeVerify
-
66
iii. Fanaovana « analyse Forensique d’image » amin’ny tranokala
-
67
iv. Fandalinana ny valim-pikarohana
-
68
Voarainao tsara ve ny lesona mahakasika ny fanaovana “analyse médico-légale” amin’ny sary ?
-
69
E. FAMANTARANA IREO SARY NOFORONINA TAMIN’NY ALALAN’NY « INTELLIGENCE ARTIFICIELLE (I.A) »
-
70
i. Fomba famantarana sary / horonantsary noforonina tamin’ny IA, miainga amin’izay hitan’ny maso
-
71
ii. Fampiasana fitaovana fitiliana sary noforonina tamin’ny IA
-
72
iii. Fahalalana ankapobeny momba ireo horonantsary “Deepfake”
-
73
iv. Fitiliana ireo horonantsary Deepfake amin’ny alalan’ny fandalinana izay hita maso
-
74
v. Fitiliana horonantsary Deepfake amin’ny alalan’ny « recherche d’image inversée »
-
75
Inona no zavatra voarainao tamin’ny fitiliana sary namboarin’ny “Intelligence Artificielle” na IA ?
-
80
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA 9
-
81
A. FAMANTARANA NY TOERANA NANGALANA NY SARY IRAY ARAKA IZAY HITA MASO AMIN’NY ALALAN’NY « INVID WEVERIFY » NA « FORENSICALLY » ARY AMIN’NY GOOGLE MAP.
-
82
B. FAMANTARANA NY TOERANA NANGALANA NY HORONANTSARY IRAY ARAKA IZAY HITA MASO AMIN’NY “FRAME BY FRAME”
-
83
D. FIKAROHANA NY TOERANA NANGALANA SARY IRAY MIAINGA AMIN’NY « METADATA »
-
84
Azonao sy hainao tsara ve ny lesona momba ny fikarohana ny toerana nangalana sary na raki-tsary ?
-
85
FAMPIDIRANA NY LOHAHEVITRA FAHA-10
Ity lohahevitra farany ity dia mafantoka amin'ireo dingana samihafa amin’ny fanoratana sy fandrafetana lahatsoratra fanamarinam-baovao (fact-checking).
-
86
A. LAHATSORATRA AN-GAZETY TSOTRA VS LAHATSORATRA FANAMARINAM-BAOVAO
-
87
B. FIRAFITRY NY LAHATSORATRA FANAMARINAM-BAOVAO
Ity fizarana ity dia manazava amin'ny antsipiriany ny firafitry ny lahatsoratra fanamarinam-baovao, amin'ny alalan'ny fandinihana lahatsoratra iray efa navoaka tao amin'ny tranonkalan'ny What The Fact. Ny tanjona dia ny hamantatra ireo singa fototra mandrafitra lahatsoratra fanamarinam-baovao mahomby, hentitra, ary mora takatry ny daholobe.
-
88
D. FANORATRA LOHATENY MAHOMBY
Ity fizarana ity dia manolotra torolalana momba ny fandrafetana lohateny mahomby ho an’ny lahatsoratra fanamarinam-baovao: lohateny mazava, tsy mitongilana, ary lavitry ny fampitomboana na ny fanehoan-kevitra mampientanentana tafahoatra.
-
89
E. ATOLOTRA ILAY FANAMBARANA MAMPIAHIAHY
Ity fizarana ity dia mifantoka amin’ny paika fiasa entina mampahafantatra amin’ny fomba mazava sy tsotra ny vaovao mampiahiahy hodinihina. Ny tanjona dia ny hanazavana ny niaviany, ny votoatiny, ary ny fomba niparitahany, mba hahafahan’ny mpamaky mahatakatra tsara ny tontolon’ilay vaovao alohan’ny hidirana amin’ny dingan’ny fanamarinana.
-
90
F. MAMETRAKA FANONTANIANA MITOMBINA SY MANAZAVA NY DINGANA NARAHINA TAMIN'NY FANAMARINANA
-
91
G. ATOLOTRA NY VALIN'NY FANADIHADIANA
-
92
H. FANDRAFETANA FEHIN-TENY
-
93
TOROMARIKA HO AN’NY FANADINANA FARANY (VAKIO tsara alohan’ny hanombohana)
Vakio tsara ny toromarika sy ny torohevitra rehetra mba hahafahanao miatrika tsara ny fanadinana farany.
-
94
Zarao ny fomba niainanao sy ny hevitrao momba ny fiofanana (TSY MAINTSY FENOINA ahazoana ny « Certificat »)
-
95
FANADINANA FARANY